team

ՍԱՖԱՐՅԱՆ ՎԱՐԴԳԵՍ ԱՐՄԱԻՍԻ

Պ․գ․դ․, դոցենտ

Նկարագիր

Կրթություն և գիտական աստիճան
1969–1975 թթ. սովորել է Մոսկվայի պետական պատմա-արխիվային ինստիտուտում՝ «պատմաբան-արխիվագետ» մասնագիտությամբ։
2009 թ. ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան (մասնագիտություն՝ Է.00.03)։
2011 թ.-ից՝ դոցենտ։
Աշխատանքային գործունեություն
  • 1975–1986 թթ. — Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ամբիոնի ասիստենտ
  • 1986–1989 թթ. — Ստեփանակերտի քաղաքային կոմիտեի հրահանգիչ
  • 1989–1992 թթ. — Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարանի տնօրեն
  • 1992–1994 թթ. — Արցախի պետական համալսարանի պատմության ամբիոնի դասախոս
  • 1994–1995 թթ. — ԱՀ ՊԲ գումարտակի շտաբի պետի տեղակալ, ավագ շտաբի սպա
  • 1995–2009 թթ. — ԱՊՀ պատմության ամբիոնի ավագ դասախոս, դոցենտ
  • 2009–2020 թթ. — ԱՊՀ պատմության ամբիոնի վարիչ
  • 2020–2023 թթ. — ԱՊՀ պատմության ամբիոնի դոցենտ
  • 2023 թ. նոյեմբերից — ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող
  • 2024 թ. սեպտեմբերից — Հայ-ռուսական համալսարանի ՎԻԶՐ ամբիոնի դոցենտ
Գիտական գործունեություն
  • Միջազգային գիտաժողովների զեկուցումներ — 14
  • Գիտական հոդվածներ — 52
Պարգևներ
  • «Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալ
  • ՀՀ (ԱՀ) վարչապետի մեդալ
Լեզուների իմացություն
Հայերեն, ռուսերեն — գերազանց
Անգլերեն — բառարանով

 

Հրապարակումների ցուցակ

  • Մշակութաբանություն (տեսություն և պատմություն)։ Ստեփանակերտ, «Պոլիգրաֆ», 2000 թ., 176 էջ
  • Անդաբերդի վանքը և նրա պեղումները։ Երևան, ՀՀ ԳԱԱ, 2009 թ., 108 էջ (համահեղինակ)
  • Հնագիտության հիմունքներ և Հայաստանի հնագիտություն։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Ստեփանակերտ, 2010 թ., 27 էջ
  • Արցախի հին և միջնադարյան պատմության ու մշակույթի կեղծարարումը ադրբեջանական պատմագրության մեջ։ Ստեփանակերտ, 2016 թ., 225 էջ
  • Արցախի պատմական իրողությունները XVII դ. վերջից մինչև XVIII դ. առաջին երրորդը։ Ստեփանակերտ, 2021 թ., 280 էջ
  • Արցախի Տիգրանակերտը. պատմամշակութային կերպարը հնագիտական հետազոտությունների լույսի ներքո։ Երևան, 2025 թ., 360 էջ (համահեղինակ)
  • К вопросу о методике присвоения истории и культуры Арцаха современной азербайджанской историографией/ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն․անցյալը, ներկան և ապագան:Միջազգային գիտաժողով, Երևանի համալս․ հրատ․, Երևան, 2007, էջ 195-207;
  • Историко-архитектурные памятники Арцаха в интерпретации азербайджанской историографии/ Материалы международной конференции, посвященной 40-летию основания АрГУ, Степанакерт, 2010, ч. 1, էջ 255-261;
  • К вопросу этнической принадлежности носителей “культуры кувшинных погре¬бе¬ний” в азербайджанской историо¬графии/ Материалы международной конференции- “Становление демократии на постсоветском пространстве: проблемы и перспективы,” Степанакерт, 21-22 мая 2010, Ереван, 2010, էջ 214-219;
  • Фальсификация древней и средневековой культуры Арцаха в азербайджанской историографии/ « Հայկական լեռնաշխարհի պատմամշակութային ժառանգությունը» միջազգային գիտաժողով, Երևան – Ստեփանակերտ, 2012, 24 հունիս – 1 հուլիս, Երևան, 2012, էջ 62 -64։
  • Керамика кувшинных погребений Арцаха периода эллинизма// Материалы международной научно-практической конференции “Общероссийская и национальная идентичность “ 19-20 апреля 2012 г., Пятигорск, 2012, с.487 - 498.
  • Фальсификация древней и средневековой культуры Арцаха в азербайджанской историографии.// Государства де-факто Черноморско-Каспийского региона: проблемы внутреннего развития и влияния на политический процесс Юга России. Южнороссийское обозрение Центра системных региональных исследований и прогнозирования ИППК ЮФУ и ИСПИ РАН. Вып. 77. Москва -Ростов - на - Дону: Социально-гуманитарные знания. 2013, стр. 213-227.
  • «Из истории армяно - российских отношений в первой трети 18 века». Армяне России: история, культура, общее будущее: материалы V Международной научной конференции (Ростов-на-Дону, 12-13 ноября, 2024 г.). – Ростов-на-Дону ; Таганрог: Издательство Южного федерального университета, 2024. С. 207 -211.
  • Среневековая культовая архитектура Арцаха в азербайджанской историографии (Дадиванк и Гандзасар))// Международная Восемнадцатая годичная научная конференция (2-6 декабря 2024г.): Сборник научных статей: Гуманитарные и общественные науки.- Ереван, Изд-во РАУ, 2025. Часть I, էջ 294-306։
  • «К вопросу о кувшинных погребениях Арцаха» (հոկտեմբերի 16)., международная научно-теоретическая конференция: «Образы прошлого: репрезентации, историография и историческая память», РАУ, 16-18 октября 2025, Ереван
  • «Археологические культуры Арцаха в исследованиях Э. А. Реслера» Международная Девятнадцатая Годичная научная конференция РАУ (1-5 декабря 2025 года), Ереван,
  • Հետազոտական պեղումները Արցախում// Հայաստանի հանրապետությունում1989 -1990 թթ․ դաշտային հնագիտական աշխատանքներին նվիրված գիտական նստաշրջան, Հայաստանի ԳԱ հարատ․, Երևան, 1991, էջ 53 -54, (համահեղինակ):
  • Археологическая находка в селе Ханабад/ Պատմաբանասիրական հանդես, Երևան,1992 N1, էջ 226-230;
  • Հետախուզական պեղումները Արցախի Քարաբլուր հնավայրում// ՀՀ ԳԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, XI-րդ հանրապետական գիտական նստաշրջանի զեկուցումների հիմնադրույթներ ՀՀ ԳԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, Երևան, 1998, էջ 53 -54, ( համահեղինակ):
  • Նորահայտ հնագիտական նյութեր Մեհտիշեն գյուղի Քարաբլուր վայրից/ Գիտական տեղեկագիր, ԱրՊՀ, Ստեփանակերտ, 2001, էջ 126 – 130։
  • Замечания по поводу книги Мурада Аджи “Кипчаки. Древняя история тюрков и великой степи”// Պատմագիտական ուսումնասիրություններ, մաս 1, ԱրՊՀ հրատ․, Ստեփանակերտ, 2003, էջ 64 – 74։
  • К вопросу об интерпретации некоторых рельефов Гандзасарского монастыря Գիտական տեղեկագիր, ԱրՊՀ, Ստեփանակերտ, 2004, N 1, էջ 52 -54։
  • Azokh Cave and Northern Armenia// Museo Arqueologico Regional, Arqueologia, Volumen IV, Madrid, 2004, p .159-168. ( համահեղինակ)
  • Вопросы этнической принадлежности населения Арцаха в азербайджанской историографии Գիտական տեղեկագիր, ԱրՊՀ, Ստեփանակերտ, 2004, N 2,էջ 52-57;
  • Հանդաբերդի վանքի 2004 թ պեղումների հիմնական արդյունքները// Հին Հայաստանի մշակույթ XIII, Մուղնի հրատ․․, Երևան 2005, էջ 240 – 247 (համահեղինակ)
  • Еще одна фальшивка. Кому она выгодна?// Материалы 3-й региональной научно-практической конферен-ции по арменистике «Нагорно-Карабахская Республика ориентируется на Россию», Пятигорск, 2005, с. 33- 34.
  • Արցախի Տիգրանակերտի և շրջակայքի հետազոտության հիմնական արդյունքները// Հայաստանի ազատագրված տարածքը և Արցախի հիմնախնդիրը, Երևան, 2006, էջ 361 – 366, (համահեղինակ)
  • К вопросу о методике присвоения истории и культуры Арцаха современной азербайджанской историографией// // Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետոըթյուն․ անցայալը, ներկան և ապագան// Միջազգային գիտաժողով, Երևանի պետական համալսարանի հրատ․, 2006, էջ 99 - 101:
  • Հանդաբերդի վանքի 2004 – 2005 թթ պեղումները // Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետոըթյուն․ անցայալը, ներկան և ապագան// Միջազգային գիտաժողով, Երևանի պետական համալսարանի հրատ․, 2006, էջ116 – 118: (համահեղինակ)
  • Արցախի Տիգրանակերտի ենթադրվող տարածքի և շրջապատի հնագիտական հետազոտության հիմնական արդյունքները// Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետոըթյուն․ անցայալը, ներկան և ապագան// Միջազգային գիտաժողով, Երևանի պետական համալսարանի հրատ․, 2006, էջ 113-115: (համահեղինակ)
  • Azokh Cave: Excavations from 2001-2005// Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետոըթյուն․ անցայալը, ներկան և ապագան// Միջազգային գիտաժողով, Երևանի պետական համալսարանի հրատ․, 2006, էջ 109: (համահեղինակ)
  • Палеолитические памятники Карабаха в освещении азербайджанской историографии// ԱրՊՀ գիտական տեղեկագիր, Ստեփանակերտ, 2006,էջ 40 – 44։
  • Արցախի Տիգրանակերտի ենթադրվող տարածքի և շրջապատի հնագիտական հետազոտության հիմնական արդյունքները Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետոըթյուն․ անցայալը, ներկան և ապագան// Միջազգային գիտաժողով, Երևանի պետական համալսարանի հրատ․, 2007, էջ 434 – 435, (համահեղինակ)
  • Հանդաբերդի վանքի 2004 – 2005 թթ պեղումները // Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետոըթյուն․ անցայալը, ներկան և ապագան// Միջազգային գիտաժողով, Երևանի պետական համալսարանի հրատ․,2007, էջ 446 – 454, (համահեղինակ)
  • Միջնադարյան Շուշին ըստ հնագիտական հետազոտությունների// Շուշին հայ քաղաքականության օրրարան, Երևան, 2007, էջ 268 -272,( համահեղինակ)
  • Արցախի Տիգրանակերտի և շրջակայքի հետազոտության առաջին արդյունքները // Հին Հայաստանի մշակույթը, XIV, Նյութեր հանրապետական գիտական նստաշրջանի, Երևան, 2008, էջ 187 – 200։( համահեղինակ)
  • Շուշիի 2005 թ․ հնագիտական պեղումները // Հին Հայաստանի մշակույթը, XIV, Նյութեր հանրապետական գիտական նստաշրջանի, Երևան, 2008,էջ 239 -246,( համահեղինակ)
  • Հանդաբերդի վանքի 2004 -2005 թթ պեղումները, // Հին Հայաստանի մշակույթը, XIV, Նյութեր հանրապետական գիտական նստաշրջանի, Երևան, 2008,էջ 247 -256 (համահեղինակ)
  • К вопросу об интерпретации хачкаров Арцаха // Вестник УММ. Сборник научных статей.Степанакерт, 2009, с. 99-111;
  • Քարաբլուրի պեղումների նորահայտ նյութեր// ԱրՊՀ գիտական տեղեկագիր, Ստեփանակերտ, 2010, N 1, էջ 76-79;
  • Արցախի Տիգրանակերտը //Նյութեր միջազգային գիտաժողովի նվիրված ԱրՊՀ 40-ամյակին,Ստեփանակերտ, 2010,պ․.1, էւ 253 – 255:( համահեղինակ
  • Вопросы истории Арцаха в азербайджанской историографии // Вестник УММ. Сборник научных статей.Степанакерт, 2010 N 2, с. 52-70;
  • Արցախի մշակութային ժառանգության օտարացման և յուրացման մեթոդաբանությունը ադրբեջանի պատմագիտության մեջ // “Հայագիտական հանդես” N 1, Ստեփանակերտ 2010, էջ 147 -156;
  • Արցախի Տիգրանակերտի հնագիտական հետազոտության արդյունքները // Տիգրան Մեծ: Տի•րան Մեծի գահակալման 2100-ամյակին նվիրված միջազգային գիտաժողովի նյութերի ժաղովածու(2005 թ.) ՀՀ ԳԱԱ: ՙԳիտություն՚ հրատարակչություն, Երևան, 2011, էջ227-238. ( համահեղինակ) ;
  • Արցախի Տիգրանակերտի հնագիտական հետազոտության հիմնական արդյունքները 2005 – 2009 //ՙՀնագիտական ուսումնասիրություններն Արցախում 2005-2010 թթ՚/ ԼՂՀ կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության վարչություն, էջ 3 - 23: (համահեղինակ)
  • Շուշիի 2005 թ. հնագիտական պեղումները//ՙՀնագիտական ուսումնասիրություններն Արցախում 2005-2010 թթ՚/ ԼՂՀ կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության վարչություն, էջ 32 - 40: (համահեղինակ)
  • Հանդաբերդի վանքի 2004-2005 թթ. պեղումները // ՙՀնագիտական ուսումնասիրություններն Արցախում 2005-2010 թթ՚ / ԼՂՀ կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության վարչություն, էջ 85 - 93: (համահեղինակ)
  • ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Ճանկաթաղ ղյուղի տարածքում կատարված պեղումների հիմնական արդյունքները //ՙՀնագիտական ուսումնասիրություններն Արցախում 2005-2010 թթ՚/ ԼՂՀ կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության վարչություն, Ստեպանակերտ-2011, էջ 134-142;
  • Արցախի տարածքի կարասային թաղումների ուսումնասիրման առաջին փորցը //ՙՀայագիտական հանդես՚ № 2, Ստեպանակերտ-2011, էջ 170 – 186;
  • The Discovery and First Rezults of Archaeological Investigations of Tigranakert in Artsakh 2005-2009.// Archaeology of Armenia in the Regional Context. Erevan, Gitutiun, 2012, p. 223 – 235. ( համահեղինակ)
  • К вопросу фальсификации истории Южного Кавказа в современной азербайджанской историографии // «Հայագիտական ուսումնասիրություններ» գիտական հոդվածների ժողովածու, հ. 5, 2014, էջ 103 -114: 36. Շուշիի ու շրջակայքի հնագիտական հետազոտության առաջին արդյունքները և հեռանկարները // «Հայագիտական հանդես» № 4, Ստեփանակերտ․ 2014, էջ 4 – 13 (համահեղինակ):
  • Շուշիի ու նրա շրջակայքի հնագիտական հետազոտության առաջին արդյունքները և հեռանկարները // «Շուշին՝ հայկական մշակույթի օջախ»; Հայկական գրատպության 500–ամյակին նվիրված միջազգային գիտական կոնֆերանսի զեկույցներ. Շուշի, ՞ «Կաճառ»,գիտական կենտրոն, 2014, էջ 89 -95:
  • «Les constructions en briques du quartier fortifie de Tigranakert»/ Patrimoines en Materiau pour le developpement des territoires»(ci-apres designe l’Quvrage) don’t la direction scientifique est assure Mm Suzanne Monnot en produisant une contribution intitule provisoirement.Vol.V,p.122.
  • Սոս գիուղի ուղտատեղու հետազոտությունների առաջին արդյունքները, « ԱրՊՀ տեղեկագիր», համար 1, 2019, էջ 36 -43:
  • Еще раз о автохтонности азербайджанцев и аллохтонности армян на территории Кавказа. // Международная конференция: История и политика: фальсификация, фобии, мифотворчество. Степанакерт, 14 марта, 2020, сб. статей, УММ, с. 51 – 56.
  • Новый этап национальн-освободительного движения и археологические исследования в Арцахе (1988 – 2018)// Գիտական ընթերցումներ,Ղարաբաղյան շարժման 30-րդ տարեդարձին նվիրված գիտաժողովի նյութեր-Ստեփանակերտ ԱրՊՀ hրատ, 2018, էջ 410 -415:
  • Ղևոնդ Ալիշանի աշխատությունների պատմագիտական արժեքայնությունը, Ղևոնդ Ալիշանը հանրագիտակ,//Միջազգային գիտաժողով նվիրված Ղ. Ալիշանի ծննդյան 200-ամյակին, Հոդվածների ժողովածու, Երևան ″Ասողիկ„ հր., 2020, էջ 131 -136/ համատեղ.
  • Pithos Burials of Tirganakert of Artsakh ,. / Archaeology of Armenia in regional context, Yerevan, 2021, pp. 293-304:/ համատեղ/:
  • Սոս գյուղի վաղ քրիստոնեական համալիրի պեղումները / « Արցախի Հանրապետության և Հայաստանի (երրորդ) Հանրապետության հռչակման 30- ամյակ»․ Միջազգային գիտաժողովի նյութեր (Ստեփանակերտ – Երևան 19-23 սեփտեմբեր 2021), Երևան,2022 էջ 248 -264։
  • Ծովատեղ գյուղի «Կարմիր եկեղեցու» հնագիտական հետազոտությունը //Պատմություն և մշակույթ, Հտ․ 21 Հմր․ 2 (2024), էջ 365 -373։
  • Հնագիտական հետազոտություները Արցախում 44-օրյա պատերազմից հետո (2021 – 2023 թթ), «Հայաստանը որպես քաղաքակրթական խաչմերուկ. պատմամշակութային առնչություններ»։ ՀՀ ԳԱԱ «Գեղարդ» գիտահետազոտական հիմնադրամ, «Օրբելի» կենտրոն, Երևանի պետական համալսարան , Միջազգային գիտաժողովի (2024 թ. մարտի 28-30). Երևան, «Անտարես» հրատարակչություն, 2024, էջ 145- 160։
  • Արցախի միջնադարյան կրոնական ճարտարապետությունը ադրբեջանական պատմագիտության մեջ (Դադիվանք և Գանձասար)// Արցախի պատմության հիմնահարցերը ըստ սկզբնաղբյուրների և պատմագիտական գրականություն, հոդվածների ժողովածու, Երևան, 2025, էջ 68 -92։
  • Տիգրանակերտի ամրացված թաղամասում աղյուսաշեն կառույցները, «Հողաշեն ժառանգություն», Presses universitaires de Saint-Etienne, 2025, հայերեն, ֆրանսերեն), [274 էջ] էջ 156-167։(համահեղինակ):
  • Արցախի անտիկ մշակույթի հնագիտական հետազոտության ակնարկ, «Արցախի Տիգրանակերտ․ պատմամշակութային կերպարը հնագիտական հետազոտությունների լույսի ներքո» (խմբ. Պետրոսյան Հ. Լ., Գաբրիելյան Ա. Ա), Ե․,ՀԱԻ հրատ., 2025, [360 էջ], էջ 76-79։
  • Ամրացված թաղամասի աղյուսաշեն կառույցները, «Արցախի Տիգրանակերտ․ պատմամշակութային կերպարը հնագիտական հետազոտությունների լույսի ներքո» (խմբ. Պետրոսյան Հ. Լ., Գաբրիելյան Ա. Ա)․, Ե․, ՀԱԻ հրատ., 2025, [360 էջ], էջ 100-105 (համահեղինակ)։
  • Անտիկ թաղումները, «Արցախի Տիգրանակերտ․ պատմամշակութային կերպարը հնագիտական հետազոտությունների լույսի ներքո» (խմբ. Պետրոսյան Հ. Լ., Գաբրիելյան Ա. Ա), Ե․, ՀԱԻ հրատ., 2025, [360 էջ], էջ 114-129(hամահեղինակ)։

Ֆայլեր